کند شدن لپتاپ یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد با آن مواجه میشوند. درک دلیل کند بودن دستگاه اولین قدم برای رفع این مشکل است. دلایل مختلفی مانند مشکلات فنی، مسائل مربوط به تعمیر و نگهداری و غیره بر پاسخدهی سیستم تأثیر منفی میگذارند و عملکرد کلی لپتاپ را کاهش میدهند. در چنین شرایطی قبل از اینکه برای خرید لپ تاپ استوک جدید اقدام کنید، باید به فکر شناسایی دقیق دلایل و پیدا کردن راهی برای رفع کند شدن لپ تاپ فعلی خود باشید. در این مقاله قصد داریم به بررسی دلایل کند شدن لپ تاپ، روشهای نرمافزاری و سختافزاری اثباتشده برای افزایش سرعت لپ تاپ و نکات پیشگیری از کند شدن لپ تاپ بپردازیم.
دلایل کند شدن لپ تاپ چیست؟
قبل از آشنایی با روشهای افزایش سرعت لپ تاپ بهتر است با دلایل کند شدن آن آشنا شوید. دلایل مختلفی برای افت سرعت لپتاپ وجود دارد. رایجترین دلایل شامل موارد زیر است:
- رم ناکافی: اگر رم کافی برای مدیریت همزمان چندین برنامه نداشته باشید، عملکرد لپتاپ شما بهطور قابل توجهی کند میشود. وقتی سیستم با کمبود حافظه مواجه میشود، شروع به استفاده از هارد دیسک میکند. سرعت هارد دیسک بهعنوان حافظه مجازی لپتاپ بسیار کندتر از رم است.
- فضای ذخیرهسازی ناکافی: یک هارد دیسک تقریبا پر، اصلیترین علت کند شدن لپ تاپ ویندوز 10 و ویندوز 11 است. اگر فضای ذخیرهسازی پر باشد، سرعت لپتاپ کاهش مییابد و سیستمعامل از فضای خالی برای فایلهای موقت و حافظه مجازی استفاده میکند.
- فایلهای تکهتکه شده و درهمریختگی سیستم: در هارد دیسکهای HDD، فایلهای تکهتکه شده میتوانند باعث کاهش سرعت شوند؛ در SSDها این مشکل کماهمیت است. این بدان معناست که لپتاپ شما باید برای بازیابی دادهها سختتر کار کند. درهمریختگی سیستم ناشی از فایلهای موقت، کوکیها و نرمافزارهای قدیمی نیز کندی دستگاه را افزایش میدهد.
- برنامههای پسزمینه خیلی زیاد: اجرای چندین برنامه به طور همزمان منابع سیستم را اشغال میکند. بسیاری از لپتاپها به دلیل باز بودن همزمان برنامههای زیاد، کند میشوند. فرآیندهای پسزمینه، مانند بهروزرسانیهای نرمافزار یا همگامسازی برنامهها، بخش قابلتوجهی از حافظه را نیز اشغال میکنند.
- بدافزارها و ویروسهای انباشته شده: نرمافزارهای مخرب یکی دیگر از دلایل رایج کند شدن سرعت لپتاپ هستند. ویروسها، جاسوسافزارها یا بدافزارها قدرت پردازش را مصرف کرده و لپتاپ شما را کند میکنند.
- مشکلات اتصال به اینترنت: اتصال ضعیف اینترنت سرعت عملکرد برنامههای آنلاین را کاهش میدهد، اما عملکرد کلی لپتاپ تحت تأثیر مستقیم قرار نمیگیرد؛ بااینحال، داشتن یک شبکه و اتصال اینترنت قوی سهم مؤثری در بهبود تجربه کاربری و افزایش سرعت لپ تاپ دارد.
- سختافزار قدیمی: بسیاری از مردم تعجب میکنند که چرا لپتاپ من در اجرای ویندوز 10 یا 11 اینقدر کند است؟ اگر لپتاپ شما قدیمیتر است، با نیازهای نرمافزاری مدرن دست و پنجه نرم میکند. قطعاتی مانند پردازنده، رم یا هارد دیسک ممکن است قدیمی باشند. در واقع در بسیاری از مواقع قدیمی بودن قطعات علت کند شدن لپ تاپ ویندوز 11 و ویندوز 10 است و با ارتقا لپ تاپ مشکل حل میشود.
- نگهداری ضعیف: گرمای بیشازحد ناشی از تجمع گردوغبار، جریان هوای مناسب را محدود کرده و باعث کندی عملکرد قطعات لپتاپ میشود. نگهداری منظم سیستم فراتر از تمیز کردن گاهبهگاه قطعات لپتاپ است. نگهداری مناسب شامل مدیریت فایلهای موقت، بهروزرسانی نرمافزار، اجرای ابزارهای تشخیصی و بهینهسازی دورهای تنظیمات سیستم میشود، مشکلاتی مانند کند شدن لپتاپ هنگام کار را از بین میبرد و از تبدیل شدن مشکلات جزئی به مشکلات عملکردی قابل توجه جلوگیری میکند.
- حالت صرفهجویی در مصرف برق: اگرچه حالت ذخیره انرژی به حفظ عمر باتری کمک میکند؛ اما با کاهش عملکرد برای صرفهجویی در مصرف انرژی، لپتاپ شما را بسیار کند میکند.
روشهای نرمافزاری برای افزایش سرعت لپ تاپ
برای بالا بردن سرعت لپ تاپ در ویندوز 10 و همچنین ویندوز 11 ابتدا باید روشهای نرمافزاری را امتحان کنید. این روشها مقرونبهصرفهتر از روشهای سختافزاری هستند و با رفع مشکلات معمولی تا حد زیادی سرعت لپ تاپ را افزایش میدهند:
برنامههای غیرضروری را حذف کنید
در طول عمر لپتاپ، احتمالا طیف وسیعی از برنامهها را روی آن نصب کردهاید که قدرت پردازش و حافظه زیادی را به خود اختصاص دادهاند. این نرمافزارها هنگام نصب بهصورت جداگانه مفید هستند؛ اما با گذشت زمان، منجر به مشکلات جدی در عملکرد دستگاه میشوند. حذف برنامههای غیرضروری کمک زیادی به افزایش سرعت و قدرت لپ تاپ میکند.
برنامههای استارتآپ را محدود کنید
لپتاپها برنامههایی دارند که طوری تنظیم شدهاند که هنگام شدن دستگاه، بهطور خودکار در پسزمینه اجرا شوند. این برنامهها اغلب برنامههایی هستند که فقط گاهی اوقات از آنها استفاده خواهید کرد، به این معنی که نمیخواهید هر بار که لپتاپ خود را میکنید، اجرا شوند. با جلوگیری از اجرای خودکار برنامههای استارتاپ میتوانید سرعت لپتاپ خود را افزایش دهید.
مرورگر وب خود را بهینه کنید
اگر هنگام وبگردی متوجه شدید لپتاپ شما کند میشود، ابتدا بررسی کنید که آخرین نسخه مرورگر وب روی سیستم شما نصب شده باشد. محل نمایش اطلاعات نسخه در مرورگرهای مختلف متفاوت است؛ اما معمولاً گزینهای با عنوان About یا درباره وجود دارد که از طریق آن میتوانید نسخه مرورگر را مشاهده کنید. اگر امکان بهروزرسانی خودکار مرورگر وجود دارد، حتماً آن را فعال کنید. داشتن تعداد زیادی افزونه جانبی نیز سرعت مرور وب را کاهش میدهد. مسیر دسترسی به این بخش در مرورگرها متفاوت است؛ اما معمولاً میتوانید از طریق منویی با عنوان Add-ons یا Extensions افزونههایی را که به آنها نیازی ندارید، حذف یا غیرفعال کنید.
نرمافزارهای جاسوسی و ویروسها را بررسی کنید
تقریباً غیرممکن است که در حین وبگردی به ویروس آلوده نشوید؛ اما نرمافزار جدید Windows Defender پیدا کردن بدافزارهایی که ممکن است باعث مشکلات اساسی در لپ تاپ شما شوند را آسانتر از همیشه کرده است. آموزش اسکن ویروس با Windows Defender به شما کمک میکند که بدون نصب نرم افزار اضافی امنیت سیستم خود را حفظ کنید؛ البته نصب بهترین آنتی ویروس برای لپ تاپ نیز در حذف هرگونه جاسوسافزار یا ویروس که ممکن است به آن آلوده شده باشید، به همان اندازه در افزایش سرعت لپ تاپ و بهبود عملکرد آن مؤثر خواهد بود.
روشهای سختافزاری برای افزایش سرعت لپ تاپ
موثرترین راهکارهای سختافزاری اثباتشده برای افزایش سرعت لپ تاپ عبارتاند از:
- ارتقاء حافظه: ارتقاء حافظه یا رم فورا سرعت، عملکرد و پاسخگویی سیستم لپتاپ را افزایش میدهد و باعث اجرای روانتر چند برنامه بهصورت همزمان میشود.
- تعویض هارد HDD با SSD: ارتقاء هارد دیسک لپتاپهایی که دارای هارد HDD هستند، به افزایش سرعت لپ تاپ دل و سایر برندها کمک زیادی میکند. استفاده از هارد SSD سرعت لپتاپ را تا شش برابر افزایش میدهد؛ زیرا به جای قطعات متحرک در HHDها از حافظه فلش استفاده میکند و به لپتاپ اجازه میدهد فایلها را سریعتر پیدا کند. شایان ذکر است که مشکل تکهتکه شدن بیشتر مربوط به HDD است.
- تمیز کردن سیستم خنککننده و فنها: استفاده از هوای فشرده برای پاککردن گردوغبار فنها با جلوگیری از افزایش دمای لپتاپ و تضمین تهویه مناسب سرعت آن را افزایش میدهد.
استفاده از نرمافزارهای بهینهساز
یکی دیگر از روشهای افزایش سرعت لپ تاپ استفاده از نرمافزارهای بهینهساز است. انتخاب نرمافزار مناسب برای پاکسازی و بهینهسازی سیستم اهمیت زیادی دارد. بهترین نرمافزارهای بهینهساز که روند نگهداری و مراقبت از سیستم را سادهتر کرده و به حفظ کارایی و امنیت لپتاپ شما کمک میکنند، عبارتاند از:
- نرمافزار بهینهساز CCleaner: این نرمافزاری کاربردی برای حذف فایلهای غیرضروری، پاکسازی کش مرورگرها و مدیریت برنامههای استارتآپ کاربرد دارد و با رابط کاربری ساده، به بهبود سرعت و عملکرد سیستم کمک میکند. بعضی کارشناسان توصیه میکنند نرمافزارهای یکپارچهساز هارد یا تمیزکننده سیستم (مثل CCleaner) با احتیاط استفاده شوند تا فایلهای سیستمی حذف نشوند.
- نرمافزار بهینهساز Malwarebytes: این نرمافزار با قابلیتهای پیشرفته در شناسایی و حذف بدافزارها، بهعنوان یکی از ابزارهای شاخص در این زمینه شناخته میشود. با افزودن این نرمافزار به برنامه نگهداری منظم سیستم، از لپتاپ خود در برابر تهدیدهای مخرب محافظت کنید.
- نرمافزار بهینهساز Advanced SystemCare: این نرمافزار با ارائه مجموعهای از ابزارها برای پاکسازی فایلهای زائد و یکپارچهسازی هارد دیسک، رویکردی کامل برای حفظ سرعت و عملکرد سیستم لپتاپ ارائه میدهد.
- نرمافزار بهینهساز Glary Utilities: این نرمافزار مجموعهای از ابزارهاست که به پاکسازی و افزایش سرعت لپ تاپ کمک میکند. قابلیت نگهداری با یک کلیک آن باعث میشود کاربران پرمشغله بتوانند بدون تنظیمات پیچیده، سیستم خود را به راحتی بهینه کنند.
- نرمافزار بهینهساز AVG TuneUp: این نرمافزار با قابلیت تعمیر و نگهداری خودکار، نرمافزارهای قدیمی را بهروزرسانی و فایلهای اضافی را حذف میکند تا لپتاپ شما سریع و روان کار کند و در استفاده روزانه مشکلی ایجاد نشود.
نکات پیشگیری از کند شدن لپ تاپ
برای پیشگیری از کند شدن لپ تاپ به نکات زیر توجه داشته باشید:
- سیستم خود را بهطور مرتب راهاندازی مجدد کنید.
- حداقل ۲۰٪ فضای خالی روی هارد دیسک نگه دارید.
- نرمافزارها و درایورها را مرتباً بهروزرسانی کنید.
- وظایف تعمیر و نگهداری دورهای را اجرا کنید.
- برنامههای راهاندازی را زیر نظر داشته باشید.
- از نرمافزار آنتیویروس معتبر استفاده کنید.
- هر چند ماه یکبار لپتاپ خود را از نظر فیزیکی تمیز کنید.
جمعبندی
در این مقاله روشهای افزایش سرعت لپ تاپ را بررسی کردیم. ابتدا دلایل کند شدن لپتاپ را توضیح دادیم که شامل کمبود رم، فضای ذخیرهسازی ناکافی، برنامههای پسزمینه، بدافزارها و سختافزار قدیمی بود. سپس روشهای نرمافزاری مانند حذف برنامههای غیرضروری، بهینهسازی مرورگر و استفاده از ابزارهای پاکسازی و ضدویروس را معرفی کردیم. همچنین روشهای سختافزاری شامل ارتقاء رم، تعویض هارد HDD با SSD و تمیز کردن فنها را توضیح دادیم. در نهایت نکات پیشگیری از کند شدن لپتاپ، از جمله راهاندازی مجدد سیستم، بهروزرسانی نرمافزارها و رعایت فضای خالی هارد را ارائه کردیم تا با رعایت این نکات از کاهش سرعت لپتاپ خود جلوگیری کنید.
سوالات متداول
چرا لپ تاپ من کند شده است؟
کند شدن لپتاپ معمولاً به دلیل کمبود رم، پر بودن هارد، اجرای برنامههای پسزمینه، وجود بدافزارها یا قدیمی بودن سختافزار اتفاق میافتد.
آیا استفاده از نرمافزارهای بهینهساز مفید است؟
بله، نرمافزارهای بهینهساز میتوانند فایلهای اضافی را پاک کنند، عملکرد سیستم را بهبود دهند و سرعت لپتاپ را افزایش بدهند.